Táo bón: Cần biết để phòng ngừa và điều trị hiệu quả

3
28097

Táo bón là tình trạng bệnh của hệ thống tiêu hóa khi có phân cứng, và rất khó thải ra ngoài. Trong bài viết này, VNMS sẽ đề cập đến các nguyên nhân chính gây táo bón, và làm thế nào để điều trị táo bón hiệu quả cũng như cách phòng ngừa nó.

Trong hầu hết các trường hợp, là do đại tràng hấp thụ quá nhiều nước trong thức ăn. Thức ăn di chuyển trong ống tiêu hóa càng chậm, đại tràng sẽ hấp thụ càng nhiều nước. Do đó, phân sẽ trở nên khô và cứng.

Khi điều này xảy ra, làm rỗng ruột có thể sẽ làm bạn rất đau đớn.

Vài nét chính về “Táo bón”

Dưới đây là một số nét chính trong bài viết. Chi tiết hơn và thông tin hỗ trợ sẽ có trong bài viết chính bên dưới.
– Táo bón thường xảy ra do ruột hấp thụ quá nhiều nước từ thực phẩm
– Nguyên nhân gây táo bón bao gồm không hoạt động thể chất, một số loại thuốc và lão hóa
– Một số trường hợp táo bón có thể thuyên giảm do thay đổi lối sống
– Thuốc nhuận tràng chỉ nên được sử dụng như là một cách cuối cùng

Người đàn ông bị táo bón
Ảnh: pixabay Một chế độ ăn uống có chứa một lượng chất xơ tốt sẽ giúp ngăn ngừa táo bón.

Triệu chứng của táo bón

Các triệu chứng chính là phân di chuyển khó khăn và phải rặn nhiều khi đi đại tiện.
Đi đại tiện ít hơn bình thường (3 lần trong tuần) cũng có thể là dấu hiệu của táo bón.
Các triệu chứng khác bao gồm:
– đau bụng
– co thắt dạ dày
– cảm thấy chướng bụng và buồn nôn
– chán ăn

Nguyên nhân gây ra táo bón

Táo bón xảy ra khi đại tràng hấp thụ quá nhiều nước. Điều này xảy ra là do các cơ ở đại tràng co thắt chậm hoặc kém, khiến phân di chuyển quá chậm và mất nhiều nước hơn.
Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất gây táo bón:

Thiếu chất xơ trong chế độ ăn uống

Những người có chế độ ăn kiêng bao gồm một lượng chất xơ tốt ít có khả năng bị táo bón. Điều quan trọng là tiêu thụ thực phẩm giàu chất xơ như trái cây, rau và ngũ cốc.
Chất xơ thúc đẩy nhu động ruột và ngăn ngừa táo bón.
Thực phẩm ít chất xơ bao gồm thực phẩm giàu chất béo, chẳng hạn như: phô mai, thịt và trứng.

Không hoạt động thể chất

Táo bón có thể xảy ra nếu ai đó trở nên quá lười hoạt động thể chất. Đặc biệt là trường hợp ở người lớn tuổi.
Đối với những người đã nằm liệt giường trong một thời gian dài, có lẽ trong vài ngày hoặc vài tuần, nguy cơ bị của họ sẽ tăng cao. Chưa có lý giải chính xác cho vấn đề này. Một số người tin rằng hoạt động thể chất giữ cho sự trao đổi chất cao, làm cho các quá trình trao đổi chất trong cơ thể diễn ra nhanh hơn.
Ở người lớn tuổi, có xu hướng ít vận động hơn so với người trẻ tuổi và do đó có nguy cơ mắc sẽ cao hơn. Ở những người hay hoạt động thể chất, ít có khả năng bị táo bón hơn những người không hoạt động.

Thuốc

Các loại thuốc phổ biến nhất dễ gây táo bón là:
– thuốc giảm đau gây nghiện (opioid): codein (Tylenol), oxycodone (Percocet) và hydromorphone (Dilaudid)
– thuốc chống trầm cảm: amitriptyline (Elavil) và imipramine (Tofranil)
– thuốc chống co giật: bổ sung sắt phenytoin (Dilantin) và carbamazepine (Tegretol)
– thuốc chẹn kênh canxi: diltiazem (Cardizem) và nifedipine (Procardia)
– các thuốc kháng axit có chứa nhôm: Amphojel và Basaljel
– thuốc lợi tiểu: chlorothiazide (Diuril)

Sữa

Một số người bị táo bón khi họ dùng sữa và các sản phẩm từ sữa.

Hội chứng ruột kích thích

Những người bị hội chứng ruột kích thích (IBS) bị táo bón thường xuyên hơn nhiều, so với phần còn lại của dân số.

Mang thai

Mang thai làm thay đổi nội tiết tố có thể khiến phụ nữ có nguy cơ bị cao hơn. Ngoài ra, tử cung to ra có thể đè vào ruột, cũng sẽ làm chậm quá trình thức ăn đi qua.

Lão hóa làm tăng nguy cơ táo bón

Khi một người già đi, quá trình trao đổi chất chậm lại, dẫn đến hoạt động của ruột ít hơn. Các cơ trong ống tiêu hóa không hoạt động tốt như trước đây.

Thay đổi thói quen

Khi một người đi du lịch, thói quen bình thường của họ tạm thay đổi. Điều này có thể ảnh hưởng đến hệ thống tiêu hóa, đôi khi dẫn đến táo bón.

Các bữa ăn được ăn vào những thời điểm khác nhau, hoặc một người có thể đi ngủ, thức dậy và đi vệ sinh vào những thời điểm khác nhau.

Tất cả những thay đổi này có thể làm tăng nguy cơ táo bón.

Lạm dụng thuốc nhuận tràng

Một số người cho rằng, một người nên đi vệ sinh ít nhất một lần một ngày – điều này là không đúng. Khi đó xảy ra vấn đề là một số người tự điều trị bằng thuốc nhuận tràng.

Thuốc nhuận tràng có hiệu quả trong việc giúp đi tiêu. Tuy nhiên, sử dụng chúng thường xuyên sẽ làm cơ thể quen với hành động của họ và dần dần cần tăng liều để có được hiệu quả tương tự.
Thuốc nhuận tràng có thể sẽ tạo thành thói quen. Khi một người trở nên phụ thuộc vào nó, người đó sẽ có nguy cơ táo bón đáng kể khi họ dừng thuốc.

Không đi vệ sinh khi cần thiết

Nếu bạn bỏ qua sự thôi thúc có nhu động ruột, sự thôi thúc đó có thể dần dần biến mất cho đến khi bạn không còn cảm thấy muốn đi đại tiện. Càng trì hoãn lâu, phân sẽ càng khô và cứng hơn.

Không uống đủ nước

Khi phân đã cứng, uống nhiều chất nước có thể không làm giảm nó. Tuy nhiên, thường xuyên uống nhiều nước giúp giảm nguy cơ táo bón.
Nhiều loại soda và đồ uống có chứa caffeine có thể gây mất nước và làm bệnh nặng hơn. Rượu cũng làm cơ thể mất nước. Vì thế nên tránh rượu ở những người bị táo bón hoặc rất dễ bị táo bón.

Các vấn đề với đại tràng hoặc trực tràng

Các khối u có thể đè nén hoặc hạn chế phân di chuyển, gây ứ đọng phân và trở thành táo bón. Ngoài ra, mô sẹo, túi thừa và hẹp bất thường ở đại tràng hoặc trực tràng – được gọi là hẹp đại trực tràng cũng gây nên táo bón.
Những người mắc bệnh Hirschsprung dễ bị táo bón (một khuyết tật bẩm sinh trong đó một số tế bào thần kinh không có trong đại tràng).

Một số bệnh và điều kiện

Các bệnh có xu hướng làm chậm sự di chuyển của phân qua đại tràng, trực tràng hoặc hậu môn có thể gây táo bón.
Chúng bao gồm những bệnh sau đây:
– Rối loạn thần kinh: Bệnh đa xơ cứng (MS), bệnh Parkinson, đột quỵ, chấn thương tủy sống và tắc nghẽn đường ruột vô căn mạn tính có thể dẫn đến táo bón.
– Rối loạn nội tiết và chuyển hóa: Urê huyết, tiểu đường, tăng canxi máu, kiểm soát đường huyết kém và suy giáp .
– Bệnh hệ thống: Đây là những bệnh ảnh hưởng đến một số cơ quan và mô, hoặc ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể, chúng bao gồm lupus , xơ cứng bì , amyloidosis.
– Ung thư: Táo bón xảy ra ở những người bị ung thư , chủ yếu là do thuốc giảm đau và hóa trị. Ngoài ra, nếu một khối u chặn hoặc chèn ép hệ thống tiêu hóa cũng gây nên táo bón.

Điều trị táo bón

Trong phần lớn các trường hợp, táo bón tự khỏi mà không cần điều trị hay gây tổn hại cho sức khỏe.
Điều trị táo bón tái phát có thể bao gồm: như thay đổi lối sống như tập thể dục nhiều hơn, ăn nhiều chất xơ và uống nhiều nước hơn.
Thông thường, thuốc nhuận tràng sẽ điều trị thành công hầu hết các trường hợp táo bón – nhưng nên được sử dụng cẩn thận và chỉ khi cần thiết. Trong trường hợp khó khăn hơn, người bệnh có thể cần dùng thuốc theo toa.
Điều quan trọng là phải hiểu nguyên nhân gây táo bón – có thể có một căn bệnh hoặc tình trạng tiềm ẩn. Dành đủ thời gian để việc đi vệ sinh của bạn không bị căng thẳng và không bị gián đoạn, đừng bỏ qua sự thôi thúc muốn đi đại tiện.

Thuốc nhuận tràng OTC

Chỉ sử dụng các thuốc nhuận tràng này như là phương sách cuối cùng:
Chất kích thích: Những chất này làm cho các cơ trong ruột co bóp nhịp nhàng. Chúng bao gồm: Correctol, Dulcolax và Senokot.
Chất bôi trơn: Những thứ này giúp phân di chuyển xuống đại tràng dễ dàng hơn. Chúng bao gồm dầu khoáng và Hạm đội.
Chất làm mềm phân: Những chất làm ẩm phân. Chất làm mềm phân bao gồm Colace và Surfak.
Chất bổ sung chất xơ: Đây có lẽ là thuốc nhuận tràng an toàn nhất. Chúng còn được gọi là thuốc nhuận tràng số lượng lớn. Chúng bao gồm FiberCon, Metamucil, Konsyl, Serutan và Citrucel và nên được uống với nhiều nước. Nếu bạn muốn mua thuốc nhuận tràng số lượng lớn, thì có một lựa chọn trực tuyến tuyệt vời với hàng ngàn đánh giá của khách hàng.
Thẩm thấu: Những điều này tạo điều kiện cho sự di chuyển của chất lỏng thông qua đại tràng. Chúng bao gồm Cephulac, Sorbitol và Miralax.
Thuốc nhuận tràng muối: Những thứ này hút nước vào đại tràng như sữa magiê.
Các chất kích hoạt kênh clorua: như Amitiza
– Chất chủ vận 5HT-4: Chúng làm tăng sự tiết dịch trong ruột và tăng tốc độ thức ăn đi qua đại tràng như Prucalopride.
Nếu táo bón không đáp ứng với bất kỳ điều trị nào, như là phương sách cuối cùng, phẫu thuật cắt bỏ một phần của đại tràng có thể được thực hiện. Trong đó, đoạn cơ thắt hậu môn hoặc đoạn trực tràng gây táo bón sẽ được cắt bỏ.

Biện pháp tự nhiên

Có một số cách để giảm bớt các triệu chứng mà không cần sử dụng thuốc.
Bao gồm các biện pháp sau:
tăng lượng chất xơ: Những người bị táo bón nên ăn từ 18 đến 30 gram (g) chất xơ mỗi ngày. Trái cây, rau quả tươi và ngũ cốc tăng cường hàm lượng chất xơ cao.
uống nước: Tiêu thụ nhiều nước có thể giúp bù nước cho cơ thể.
tập thể dục thường xuyên: Điều này có thể giúp làm cho quá trình điều hòa cơ thể, bao gồm cả việc đi đại tiện.
thói quen: ghé qua nhà vệ sinh mỗi ngày, ở cùng một nơi và cùng một thời điểm để tạo thói quen
tránh giữ phân: Đáp ứng với sự thôi thúc tự nhiên của cơ thể để đưa phân ra ngoài một cách tự nhiên là chìa khóa vàng để giảm tác động của táo bón.
tư thế đại tiện đúng cách: Khi đi đại tiện phải để ở tư thế gối cao hơn hông của mình. Thực hiện nó dễ dàng bằng cách kê một chiếc ghê nhỏ dưới chân khi đại tiện. Điều này có thể làm giảm triệu chứng và phòng ngừa táo bón hiệu quả.

tư thế đại tiện đúng cách chống táo bón
Ảnh: Internet Hãy đại tiện đúng cách!

Biến chứng của táo bón

Có thể gây khó chịu nhưng không nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên, nếu tình trạng nặng có thể phát triển thành các tình trạng nghiêm trọng hơn, bao gồm:
– chảy máu trực tràng sau khi liên tục rặn để phân đi qua
– vết nứt hậu môn, hoặc một vết rách nhỏ quanh hậu môn
trĩ, viêm trực tràng
– ứ động phân: trong đó phân khô ứ đọng ở hậu môn và trực tràng, dẫn đến tắc nghẽn trên đường đưa phân ra khỏi cơ thể

Điều trị táo bón đúng cách và khoa học trước khi nó gây nên những hậu quả khó chịu về sau.

3 COMMENTS

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here